Sản phẩm tiêu biểu

 

Tin tức

 

TƯ VẤN HỮU ÍCH

Một số dịch bệnh phổ biến trêncây quất, cam, quýt và biện pháp phòng trừ
Chủ nhật , 2/9/2012 - 11 : 43  
Ở nước ta, sâu bệnh phá hại phổ biến tại tất cả các vùng trồng quất, cam, quýt, gây thiệt hại đáng kể cho người trồng, làm ảnh hưởng lớn tới chất lượng sản phẩm.  

 1. SÂU VẼ BÙA (Phyllocnistis citrella Stainton)

 Sâu đục dưới lớp biểu bì lá thành những dường ngoằn ngoèo.Sự phá hại của sâu làm cho lá co cúm ,quăn queo,hạn chế quang hợp.Ngoài ra,các vết thương do sâu to nên trên lá,chồi to điều kiện cho bệnh loét phát triển.

* Biện pháp phòng trừ:chăm sóc cho cây sinh trưởng tốt,thúc cho các đợt ra lộc tập trung,chóng thành thục có thể hạn chế được phá hại của sâu.

Dùng các loại thuốc nội hấp thư cymbush 8cc/bình 8 lít nước,Bi 58 nồng độ 0,1 %,Lannate 20g/bình 8 lít nước.

2. RẦY MỀM (Toxoptera sp)

Thường chích hút nhựa ở đầu ngọn làm chồi và lá non không phát triển được,co rúm lại,đồng thời phân của chúng thải ra tạo điều kiện cho nấm bồ hóng cộng sinh và phát triển.Rầy mềm còn là môi giới truyeền bệnh Tristeza trên cây có múi.

* Phòng trị:Phun thuốc định kỳ các đợt lộc của cây như :Supracide 40EC (10-15 cc/bình 8 lít),Polytrin P 440EC(8-15cc/bình 8 lít).

3.  RẦY CHỔNG CÁNH(diaphorina citri Kuwayama).

* Tác hại của rầy chổng cánh

- Là côn trùng truyền bệnh vàng lá greening trên cam quýt.

-Trực tiếp gây hại bằng cách chích hút trên đọt non,làm đọt non bị chết.

* Tập quán sinh song của rầy chổng cánh.

- Gây hại trên tất cả các cây trong họ cam quýt như :

+ cam : cam mật,cam dây…

+ Quýt: Quýt đường , quýt tiều…

+ Bưởi : Bưởi năm roi,Bưởi long,bưởi da xanh …

+ Chanh : chanh giấy , chanh tàu…

+ Các cây cảnh : Nguyệt quới,cằn thăng,kim quýt,quất,phật thủ.

- Nguyệt quới là cây được rầy chổng cánh ưa thích nhất.

- Di chuyển từ nơi nầy đến nơi khác chủ yếu nhờ gió

- Bị hấp dẫn bởi màu vàng và vàng nâu.

- Xuất hiện nhiều vào lúc cây ra đọt non.

 * Thiên địch của rầy chổng cánh

Rầy chổng cánh có thể bị hại bởi một so thiên địch ngoài tự nhiên như bọ rùa,ong ký sinh và nấm

 * Phòng trừ rầy chổng cánh

- Không nên trồng các cây kiểng họ cam quýt như nguỵêt qưới,cằn thăng,Kim quýt gần vườn cam quýt,nhất là vườn ươm sản xuất cây giống.

- Nếu có trồng các cây kiểng trên thì phải thường xuyên phun thuốc để trừ rầy nhất là đối với nguyệt quới.

- Trồng cây chắn gió boa chung quanh vườn để ngăn chặn rầy từ nơi khác bay đến,vành đai chắn gió có thể là các loại cây như :dương,bình linh lá.

- Cắt tỉa cành,điều khiển các đợt ra đọt non tập trung,để xịt thuốc trừ rầy.

- Thường xuyên thăm vườn để phát hiện ấu trùng và rầy trưởng thành để tiêu diệt kịp thời,nhất là những giai đoạn cây ra đọt non hoặc sau những cơn giông lớn.

- Nhổ bỏ những cây bị bệnh vàng lá trong vườn đem tiêu hủy đẻ loại trừ nguồn bệnh lây lan sang những cây khỏe.Trước khi hủy,xịt thuốc để loại trừ rầy chổng cánh bay sang các cây khác lân cận đó.

- Bảo vệ và tạo điều kiện cho các loài thiên địch phát triển bằng cách phun thuốc hợp lý.

 4.  NHỆN ĐỎ

Cả ấu trùng và thành trùng đều rất nhỏ,màu nâu,vàng lợt hoặc trắng trong tùy loại,thường bu chích hút bên ngoài vỏ trái non khoảng 1-2 tháng tuổi,ít khi trái bị rụng nhưng thường làm cho vỏ trái sần sùi như cám,nên thường gọi là trái da cám,làm giảm giá trị thương phẩm.

*Phòng trị: phun các loại thuốc đặc trị nện đỏ như Bi 58,Danitol.

 5. BỆNH LOÉT(Canker)

Do vi khuẩn(Xanthomonas campestris pv.citri)gây hại.Banm đầu lá,trái cành đều bị nhiễm,dễ thấy nhất trên lá và trái.Vết bệnh lúc đầu nhỏ,sũng nước,màu xanh sậm,sau đó biến thành màu nâu nhạt,mọc nhô trên mặt lá hay vỏ trái.chung quanh vết bệnh trên lá có thể có quầng vàng.

*Biện pháp phòng trị: Cắt bỏ,tiêu hủy những cành,lá bệnh,vệ sinh nghiêm ngặt kể cả quần áo công nhân làm vườn.

-Phun các loại thuốc gốc đồng như Copperzinc,Kasuran BTN(1,5-2%),hoặc Zineb 80 BHN(1/500-1/800)ở giai đoạn cây chờ đâm tượt ra hoa và sau đó khi 2/3 hoa đã rụng cánh và tiếp tục phun định kỳ 2 tuần/lần cho đến khi trái chín.

-Xử lý hạt,mắt ghép trước bằng nước Javel hay nhiệt(nước:5nóng:5 lạnh)trong 20 phút.

6. BỆNH VÀNG LÁ GREENING.

Bệnh vàng lá greening do vi khuẩn gram âm tên là Liberobacter asiaticum (châu á) sống trong mạch dẫn libe của cây,lây lan qua mắt ghép hoặc do rầy chổng cánh truyền qua.Vi khuẩn gây xáo trộn sinh lý,làm tắt nghẽn quá trình vận chuyển dinh dưỡng.Do đó làm thiệt hại đến năng suất,phẩm chất trái.

Bệnh mang tính hủy diệt vì không có tổ hợp gốc ghép-mắt ghép nào kháng được.

 * Triệu chứng

Có thể phát hiện các triệu chứng ở bất kỳ thời điểm nào trong năm(ở vùng châu á)mặc dù cần khẳng định lại bằng các phương pháp trong phòng thí nghiệm.

Sau đây là tất cả các triệu chứng rất điển hình của bệnh :lá vàng lốm đốm là điển hình nhất của bệnh (chứa nhiều vi khuẩn) song các triệu chứng đi kèm như vàng lá gân xanh(thiếu kẽm),vàng lá thiếu Mangan cũng dể dàng tìm thấy.Cần lưu ý gân lá vẫn xanh,trong khi nếu lá vàng gân vàng thì lại điễn hình hơn của bệnh do nấm Phytophthora.

* Tác nhân

Tác nhân gây bệnh :là vi khuẩn gram âm Liberobacter asaticum sống trong mạch dẫn libe của cây ( không thể nuôi cấy trong phòng thí nghiệm được).Ngoài cây có múi,vi khuẩn nầy nhân mật số tốt trong cây dừa cạn (Catharanthus roscus) họ Aselepiadaceae và dây tơ hồng ( Cuscuta spp) họ Convolvulaceae.

* Trung gian truyền bệnh

 Côn trùng truyền bệnh vàng lá Greening là rầy chổng cánh Diaphorina citri,Kuwayama hút và truyền vi khuẩn từ cây nầy sang cây khác.

* Phòng trị

 Không có thuốc trị bệnh mà chỉ có thể sử dụng tổng hợp nhiều biện pháp đồng bộ và có tính cách rộng rãi trong vùng mới có hiệu quả cao.

1)Loại bỏ cây đã nhiễm bệnh,cây ký chủ của rầy kể cả cây kiểng nguyệt quới,dây tơ hồng chung quanh gần vườn sau khi đã phun thuốc trừ rầy chổng cánh.

2) Trồng cây giống sạch bệnh,cách ly nguồn nhiễm bệnh,nên trồng thưa và có cây chắn gió bảo vệ trong và ngoài.

3)Sử dụng thuốc hóa học như Applaud 10BHN,Applaud MIPC 25% BTN,Bassa,Trebon…Phun định kỳ bảo vệ các đợt lá non,nhất là vào mùa xuân,hay đầu mùa mưa,vì rầy luôn chọn các đọt non để đẽ trứng(nếu không sử dụng được biện pháp thiên địch một cách có hiệu quả)

7. BỆNH THỐI GỐC CHẢY NHỰA

 Do nấm Phytopthora sp gây ra.Lúc đầu bệnh làm vỏ của thân cây ở vùng gốc bị úng nước,thối nâu thành những vùng bất dạng,sau đó khô,nứt dọc,chảy mủ hôi.Cây bệnh ít rễ mảnh,rể ngắn,vỏ rễ thối rất dễ tuột,nhất là ở các rễ con,lá bị vàng.Nấm gây bệnh này cũng làm thối trái,nhất là trái ở gần mặt đất và thường thấy ở các vườn trồng dầy.

*Phòng trừ: Chọn gốc ghép chống chịu bệnh như Cam ba lá, Cam chua…,đất trồng phải ráo,không tủ cỏ rác hay bồi bùn lấp gốc,tránh gây thương tích vùng gốc và rễ.Nên theo dõi phát hiện bệnh sớm,cạo sạch vùng bệnh,bôi dung dịch thuốc tím 1% hay bằng các loại thuốc như Captan 75 BTN,Aliette 80 BHN,Copper Zinc,Copper B,…Thu gom,rải vôi và chôn sâu các trái rụng do bệnh là biện pháp quan trọng để hạn chế sự lây lan.

Rụng quả non trên cây ăn quả có múi và biện pháp kỹ thuật hạn chế rụng quả 

Hiện tượng rụng quả non ở các cây có múi như cam, quýt, chanh và nhiều loại cây khác là một hiện tượng tự nhiên, bình thường. Ở một số cây như xoài, nhãn… tỉ lệ quả non bị rụng phổ biến tới trên 90%. Tuy vậy nếu bị rụng nhiều quá sẽ làm giảm năng suất và cần phải có biện pháp hạn chế.

 

   Cây chanh giai đoạn ra hoa, quả non

Rụng quả do 3 nguyên nhân chủ yếu như thiếu dinh dưỡng, thời tiết không thích hợp hoặc thay đổi đột ngột và do sâu bệnh hại. Về cơ chế thì sự rụng quả là do một số tế bào ở cuống quả bị chết tạo thành một tầng rời.

1.     Nguyên nhân do thiếu dinh dưỡng: Sau khi đậu quả, cây thiếu dinh dưỡng sẽ không đủ sức nuôi toàn bộ số quả trên cây nên phải rụng bớt đi để tập trung dinh dưỡng nuôi số quả còn lại. Khắc phục nguyên nhân này bằng cách bón phân cung cấp bổ sung dinh dưỡng cho cây.

- Cách bón:

+ Bón phân đầy đủ, cân đối giữa phân hữu cơ, đạm và lân sau mỗi vụ thu hoạch để cây lấy lại sức phát triển thân lá, đủ khả năng nuôi được nhiều quả về sau. Lượng phân nên bón theo sản lượng quả mà cây đã đạt được hoặc dự kiến sản lượng cây sẽ cho thu hoạch;

+ Khi quả non đã hình thành cần nhiều đạm và kali: Bón hỗn hợp phân Đạm Urê và phân Kaly clorua (Kaly đỏ) để cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây, lượng phân bón tuỳ thuộc vào tuổi cây và sản lượng quả cho thu hoạch;

Ngoài phân bón gốc, ở giai đoạn cây đã có quả non sử dụng phân bón qua lá có hàm lượng đạm, kali và các nguyên tố vi lượng đem lại hiệu quả nhanh và rõ rệt.

2.     Nguyên nhân do thời tiết

Diến biến thời tiết như khô hạn kéo dài, giá lạnh, thời tiết thay đổi đột ngột hoặc mưa gió lớn làm tăng tỷ lệ rụng quả, nguyên nhân này biện pháp hạn chế khó khăn, bà con nên áp dụng theo kinh nghiệm thực tế ở từng địa phương.

3.     Nguyên nhân do sâu bệnh hại

Giai đoạn từ khi có quả non đến thu hoạch cần chú ý một số sâu bệnh hại chính: Nhện đỏ, bệnh Phấn trắng, bệnh Loét và Bệnh nứt thân sùi bọt…

Nhện đỏ, bệnh loét làm lá và qủa non bị vàng và rụng.

Bệnh nứt thân sùi bọt, phấn trắng làm cả cây bị suy yếu, gây rụng lá và rụng quả non hàng loạt, bệnh nặng có thể làm chết cây, cần phát hiện và phòng trừ sớm.

Những cây nhiễm bệnh vàng lá gân xanh (Greening) tỉ lệ quả non bị rụng cũng rất cao.

Nguyên tắc chung phòng trừ sâu bệnh cho các cây có múi cũng phải áp dụng bằng việc thực hiện tổng hợp hài hòa các biện pháp (IPM): từ chọn giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc, bón phân, tỉa cành, tạo tán, bắt sâu, ngắt lá bệnh, bẫy bả, bảo vệ con có ích…chỉ phun thuốc Bảo vệ thực vật khi thật cần thiết.

Thuốc hóa học phổ rộng nên hạn chế dùng trong các chương trình phòng trừ tổng hợp sâu bệnh hại vì các thuốc này tiêu diệt cả sâu hại và thiên địch, phá vỡ cân bằng sinh học. Nhưng đôi khi vẫn phải sử dụng thuốc đặc hiệu trừ nhện đỏ, rệp muội để phòng chống khi sâu bệnh hại ở mật độ cao, mức độ gây hại lớn, bên cạch đó Dầu khoáng cũng có hiệu quả trong phòng chống sâu hại, phòng trừ một số bệnh hại như đốm dầu, bệnh muội đen, phấn trắng, sẹo cam và đốm tảo..../.

Cách diệt sâu Bore hại quất, cam,  quýt đơn giản

Các cây trong họ cam quýt như cam, chanh, quýt, bưởi, bòng... có rất nhiều loại sâu bệnh gây hại, trong đó có nhóm sâu đục cành, đục thân, đục gốc hay còn gọi là sâu Bore là nhóm nguy hiểm nhất.

Mức độ lây lan của nhóm này rất nhanh, có sức tàn phá ghê gớm, có thể dẫn đến huỷ diệt cả vùng cây lớn nhưng rất khó phòng trị vì chúng nằm sâu bên trong cành, thân, gốc cây thuốc hóa học không thể thấm vào bên trong được vì vậy việc phun thuốc trừ sâu hóa học hoàn toàn không có hiệu quả.

Trên cơ sở nghiên cứu, tìm hiểu qui luật phát sinh, phát triển của từng loài, KS. Lê Đức Phát, cán bộ kỹ thuật đội Sao Đỏ, Nông trường Thống Nhất, Thanh Hóa đã có một số biện pháp diệt trừ nhóm sâu hại nguy hiểm này bằng các biện pháp thủ công đơn giản, rẻ tiền nhưng rất hiệu quả. Sáng kiến này được nhân rộng ra toàn đội Sao Đỏ và nhiều nơi tham quan học tập làm theo. Nhờ các biện pháp thủ công này mà nhiều vườn cam quýt đã được cứu thoát khỏi sự hủy diệt của sâu Bore. Theo anh Phát thì nhóm sâu Bore chủ yếu có 3 loại: sâu đục cành, sâu đục thân và sâu đục gốc.

- Sâu đục cành có tên khoa học là Chelidonium argentatum Dalm, là sâu non của con xén tóc màu xanh nên gọi là xén tóc xanh. Xén tóc xanh thường đẻ trứng vào tháng 5-6 trên các nách lá ngọn cành tăm. Sau 10-12 ngày sâu non nở và bắt đầu gặm vỏ cành để sống, đục phá từ cành nhỏ đến cành lớn và cả thân cây. Từ 8 đến 9 tháng sau, sâu non đục đến cành cấp 1 hoặc cành cấp 2, thậm chí có thể tới thân, tuỳ theo độ dài của cành. Thông thường tập trung là cành cấp 1, sâu non làm một buồng hoá nhộng bằng cách dùng mùn cưa và chất bài tiết vít đường đục lại rồi đục một lỗ ra ngoài, chừa lại vỏ cành để làm cửa vũ hoá sau này. Khoảng tháng 2, tháng 3, sâu non hoá nhộng, tới tháng 4, tháng 5 thì vũ hoá thành con xén tóc xanh bay ra. Vòng đời của sâu là một năm.Trên một thân cây có thể bị hàng chục con sâu đục cành và nếu 2-3 năm liền bị hại thì cây sẽ chết.

- Sâu đục thân có tên khoa học là Nadezhdiella cantori Hope, là sâu non của con xén tóc màu nâu nên gọi là xén tóc nâu. Xén tóc nâu thích nơi râm mát, ban ngày ẩn nấp, ban đêm thường tìm đến đẻ trứng vào những kẽ nứt, những chỗ gồ ghề ở thân cây cách mặt đất từ 0,3 đến 1 m. Trong các tháng 5-6-7, sau khi đẻ, 6-12 ngày trứng nở. Sâu non nở ra chui vào vỏ và phá hoại phần gỗ từ 22 đến 24 tháng, tạo thành những đường đục ngoằn ngoèo không theo qui luật dọc theo thân cây. Sâu non nghỉ đông 2 lần vào khoảng tháng 12 và tháng 1. Sâu hoá nhộng vào khoảng tháng 2 và vũ hoá thành xén tóc nâu vào tháng 3 và tháng 4. Vòng đời của sâu đục thân kéo dài từ 2,5 đến 3 năm.

-Sâu đục gốc có tên khoa học là Anoplophora chinensis Forster, còn gọi là xén tóc sao hay xén tóc hoa vì trên toàn thân màu đen của con bọ trưởng thành cánh cứng này có điểm khoảng 30 chấm trắng. Con trưởng thành thường ăn bổ sung bằng các phần non của cây, đặc biệt là rễ non trước khi đẻ trứng vào tháng 5, tháng 6, vũ hoá vào tháng 5-6. Trước khi đẻ, xén tóc sao cắn vào gốc cây một vết hình chữ T ngược rồi đẻ trứng vào đó. Sau 6-12 ngày thì trứng nở, sâu non di chuyển xuống phía dưới gốc, phá hại phần gốc, rễ cây tiếp giáp với thân. Đầu tiên sâu hại vỏ, sau đó đục vào bên trong phần gỗ. Nhiều khi sâu đục cả những rễ to làm cho cây héo toàn bộ, rụng lá và chết. Sâu non phá hại trong 2-3 tháng thì nghỉ đông ở gốc cây. Đến tháng 3, tháng 4 năm sau thì hoá nhộng, tháng 5-6 vũ hoá. Vòng đời của xén tóc sao là một năm.

Biện pháp phòng trừ

-Với sâu trưởng thành: Dùng vợt hoặc bắt bằng tay đối với cả 3 loại xén tóc trong thời gian con trưởng thành vũ hoá và đẻ trứng từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm.

-Diệt sâu non bằng cách bẻ cành non bị héo (đối với sâu đục cành) vào các tháng 5, 6, 7. Những cành con bị sâu tiện một vòng tròn quanh vỏ sau vài ngày thường bị héo. Khi lá mới chớm héo, còn màu xanh nhưng mép lá hơi uốn cong, dùng sào dài có chạc khẽ vặn, cành sâu sẽ gãy dễ dàng, sâu sẽ rơi ra và chết. Nếu cành đã héo khô thì sâu non đã đục trở xuống phía dưới vòng tròn. Có thể cắt hoặc bẻ xuống dưới một đoạn cũng có thể loại bỏ được sâu non. Kinh nghiệm nhiều gia đình cho thấy biện pháp bẻ cành héo triệt để có thể hạn chế được sự gây hại của sâu trên 90%. Với các con sâu non đã đục vào trong cành lớn, thân cây hoặc gốc cây thì có thể dùng một sợi dây thép nhỏ và cứng như dây phanh xe đạp để làm thành cái móc nhọn như lưỡi câu, luồn vào trong để ngoáy và kéo sâu non qua các lỗ đùn phân và mạt cưa trên thân, cành và gốc cây.

-Quét thuốc: Sau khi thu hoạch quả, quét vôi hoặc Boóc-đô (pha tỉ lệ: 1 phần CuSO4 + 1 phần vôi tôi + 20 phần nước) vào gốc cây, thân cây từ 1m trở xuống để phòng các loại nấm bệnh và hạn chế việc đẻ trứng của các loại xén tóc.

                                                                                                        Tạp chí khoa học kỹ thuật 

 

 

 

Minh Trí
 Bản in  [ Trở về ]

Các tư vấn hữu ích khác

   Sâu đục bưởi và biện pháp phòng trừ ( 2/9/2012 )
   Lá cây cảnh bị vàng là do nguyên nhân nào ( 2/9/2012 )
   Cây quất bị bệnh loét do vi khuẩn Xanthomonas campestric pv. citri gây ra ( 2/9/2012 )
   Phòng trừ bệnh loét hại quất, cam, quýt ( 2/9/2012 )
   Một số bài thuốc từ hoa quả ( 1/2/2012 )
   Quả quất – cách chế biến (3 bài) ( 1/2/2012 )
   Những vị thuốc quý có trong hoa ( 1/2/2012 )
   Bài thuốc từ quả quất ( 1/2/2012 )
   Bài thuốc hay từ quả quất ( 1/2/2012 )
   Các bài thuốc thông thường trong sinh hoạt từ bưởi ( 1/2/2012 )
 


Sản phẩm mới

 

Hỗ trợ

 012.565.404.68

 0914.797.959
 0437.182.914

 

Video clip




 

Website quan tâm




 

Thống kê

Ðang online 35
Tháng hiện tại 63952
Tổng truy cập 1186388